De Jager schudt de gokverslaafden leeg

Gokkers verkeren in grote onzekerheid. Zal het aantal speelautomaten fors afnemen of krijgen zij juist meer kansen om zich helemaal leeg te spelen?

Hun lot ligt in handen van staatssecretaris Jan Kees de Jager van fiscale zaken. Hij ziet in de eenarmige bandiet een heerlijke bron van inkomsten en wil de kansspelbelasting per 1 juli verdrievoudigen tot 29%. De Tweede Kamer heeft groen licht gegeven.

De Eerste Kamer ligt echter dwars. De Jager is op de vingers getikt met een motie van VVD'er Ger Biermans. Die eist dat eerst de gevolgen voor de speelautomatenbranche worden onderzocht voordat De Jager de belasting verhoogt. De Eerste Kamer vreest een faillissementsgolf. 'De Jager heeft na de motie niets meer van zich laten horen. De tijd dringt', zegt Biermans.

Achter de schermen wordt wel nagedacht om het leed van de automatenbranche te verzachten. 'Na veel aandringen heeft De Jager vertrouwelijk met ons gesproken', zegt voorzitter Annette Kok van de VAN, de brancheclub voor exploitanten van speelautomaten. 'Hij heeft gezegd: 'Doe de limiet voor het uurverlies maar omhoog, dan blijft er meer geld voor jullie in het bakje achter'.' Nu kan een gokker maximaal euro 40 per uur verspelen. Als die limiet wordt opgetrokken, laten zij een groter deel van hun inzet in de kasten zitten ten gunste van de gokkasteigenaar en de speelhallen en horecabedrijven waar ze staan. Het komt er volgens Kok op neer dat gokverslaafden worden leeggeschud om de extra belasting te innen en gokkastexploitanten schadeloos te stellen.

Branchevoorzitter Annette Kok van de speelautomatenexploitanten is mordicus tegen het idee van staatssecretaris Jan Kees de Jager om het bedrag te verhogen dat gokkers per uur in een speelautomaat mogen verspelen.

'Dit willen wij echt niet', zegt Kok. 'We hebben ons er jarenlang voor ingezet om de speelautomatenbedrijven uit de sfeer van de illegaliteit en gokverslaving te halen. In overleg met de verslavingszorg hebben wij de zware kasten weggehaald en zijn er limieten op de overblijvende speelautomaten ingevoerd om gokverslaafden tegen zichzelf in bescherming te nemen. Maar met het idee van De Jager zitten we binnen de kortste keren weer met een verslavingsprobleem opgescheept', aldus de branchevoorzitter.

Of De Jager zijn idee voor verruiming van de 'verlieslimiet' op gokkasten gaat verwerken in een concreet plan, is niet duidelijk. 'Er wordt nog hard aan de kwestie gewerkt', is het enige wat zijn ministerie op dit moment kwijt wil.

Voor het verruimen van de 'verlieslimiet' is het wel nodig dat de Wet op de kansspelen wordt gewijzigd. Daarvoor heeft De Jager de steun nodig van minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin. Die is net als hijzelf van het CDA: de partij die gokken eigenlijk als een duivelse bezigheid ziet en gokverslaving actief wil bestrijden.

Volgens Kok is er bij de Justitieminister weinig animo om De Jager met een wetswijziging te helpen. In dat geval moet de staatssecretaris met lege handen terug naar de Eerste Kamer.

VVD-senator Biermans, die De Jager per motie heeft gevraagd inzicht te geven in de effecten die de voorgenomen verhoging van de kansspelbelasting heeft op de speelautomatenbranche, zegt de bewindsman een paar weken geleden nog informeel te hebben gesproken. 'Hij heeft toen tegen me gezegd: 'Ik antwoord medio juni op je motie.' 'Dat lijkt toch nergens op?', heb ik hem geantwoord. Dat is veel te laat als de belastingverhoging per 1 juli moet ingaan.'

Biermans wil De Jager nu begin juni via interpellatie ter verantwoording roepen. 'Ik vraag me af of zijn ministerie wel eigen onderzoek doet naar de gevolgen van de belastingverhoging voor de automatenbranche.'

Uri Rosenthal, de voorzitter van de VVD-fractie in de senaat, is verbolgen over de gang van zaken. 'Als De Jager de motie in de wind slaat, bruuskeert hij de Eerste Kamer. Dat is buitengewoon onheus en wat mij betreft op het randje. Het heeft geen pas de Eerste Kamer voor een fait accompli te stellen. Ik hoop dat De Jager verstandig genoeg blijkt te zijn om narigheid te voorkomen.'

Voor voorzitter Kok van de branchevereniging VAN is het duidelijk. De Jager moet zijn plannen aanpassen. De gevolgen voor de speelautomatensector, die 40.000 kasten heeft uitstaan, ruim een half miljard per jaar omzet en aan 3200 mensen werk biedt, zijn volgens haar desastreus.

'Er dreigt faillissement voor een groot aantal exploitanten', zegt zij op basis van rapporten van KPMG, Berenschot en Ernst & Young die de sector zelf heeft laten opstellen. Die studies wijzen volgens haar allemaal in dezelfde richting. De omzet van de exploitanten stort in, de winstgevendheid smelt weg en de waarde van de bedrijven verdampt. 'Vind je het gek? De branche moet euro120 mln belasting ophoesten op euro500 mln omzet. Dat kan echt niet.'

Zij geeft De Jager het advies om meer geld weg te halen bij de kansspelen van de overheid zelf, zoals de Staatsloterij en de casino's.

Bron: Het Financieele Dagblad